Chiều

                                         
                          CHIỀU
          Tôi vẫn ngồi đây bên dòng sông
          Lặng nghe tiếng sóng ở trong lòng (*)
          Ráng chiều dần tắt hàng cây ngả
          Một cánh chim nghiêng liệng giữa dòng.
                      
          Người vẫn vô tình ngược ngược xuôi
          Có nghe chiều tím gọi sông trôi
          Có nghe sâu lắng trời thăm thẳm
          Vẳng tiếng kêu chiều chiếc lá rơi./.
                             Phương Danh

          (*) Mượn ý từ bài thơ "Tống biệt hành"của Thâm Tâm .

Chiếc lá rơi, cảm xúc suy tư.

 Chiếc lá rơi

         Hình ảnh chiếc lá rơi gợi cảm giác buồn khôn tả. Khi lìa cành màu lá vàng úa, rơi xuống đất chấm dứt sự sống. 

    Tôi đã từng xúc động khi đọc bài thơ ‘’Tiếng thu’’*của Lưu Trọng Lư. Âm thanh mùa thu mơ hồ ngân trong tâm tưởng, tiếng lá thu rơi tiếng lòng người cô độc miên man giai điệu buồn. Có chú nai vàng ngơ ngác không hiểu vì sao bước chân vang lên xào xạc khi giẫm lên thảm lá vàng khô, đẹp lãng mạn. Và người cô phụ mòn mỏi chờ chồng đi chinh chiến không hẹn ngày trở lại, thổn thức. Một bài thơ diễm tuyệt, những chiếc lá sống động tạo nên hình ảnh âm thanh rất riêng, rất đặc sắc về mùa thu.

    

Nhưng đó chỉ là những chiếc lá vàng khô rơi rụng không còn sự sống.

   

Vào vườn blog của chị GàCon, một khu vườn trang nhã nhiều cây xanh bóng mát.Trong tản văn ‘’Thu mưa’’ tôi bất chợt gặp một chiếc lá đặc biệt, chiếc lá ấy khác hẳn những lá thu đang rơi, khác hẳn những cảm nhận thông thường. Đó là một chiếc lá vừa lìa cành, không mỏng manh, không tủi phận vắn số, lá ung dung tự tại tạm biệt trời xanh bắt đầu một cuộc du hành. Đó là chiếc lá thu trong bài thơ tứ tuyệt:

                   

              Một chiếc lá lìa cành,

              Thôi tạm biệt trời xanh.

              Em về nương đất mẹ,

               Đủ duyên lại vận hành.

      

     Tôi thẳng thốt khi đọc tứ thơ này, một xúc động sâu lắng những nghĩ suy. Bài thơ cô đọng, phong cách cổ điển nhưng trẻ trung giàu sức sống. Một chiếc lá rơi rụng, khô chết nhưng hồn thơ không bi lụy mà an nhiên. Bài thơ ngắn chỉ bốn câu năm chữ nhưng ý thơ mênh mông. Đặc sắc nhất ngôn ngữ diễn đạt, mỗi từ ngữ được chắc lọc dung dị dễ hiểu, không cường điệu, nhưng sâu sắc gợi cảm.

    Một chiếc lá lìa cành: câu nhập đề trực tiếp thật tự nhiên,chiếc lá lìa cành chứ không rụng không rơi như ngàn lá thu khác, như chiếc lá vẫn còn sự sống.

   Thôi tạm biệt trời xanh: Sao không là vĩnh biệt mà chỉ là tạm biệt !?  ý nghĩa không phải vĩnh viễn rời xa.

Từ "trời xanh" được dùng thật đẹp, vừa hiện thực vừa hàm ý, câu thơ sáng lên, một không gian xanh trong mênh mông với bao điều huyền diệu.

   Em về nương đất mẹ: Câu thơ nhẹ nhàng được nhân cách hóa bằng những từ ngữ rất nghệ thuật với tiếng Em thân thiết, tiếng Mẹ chứa chan yêu thương. Lá không rụng xuống đất mà lá về với mẹ, nơi lá được sinh ra  được dưỡng nuôi. Vâng  đất mẹ  là nơi tất cả những xác thân đều sẽ trở về.

   Ý thơ gợi mở một cái nhìn tích cực về sự diệt vong qua hình ảnh chiếc lá. Thông thường chiếc lá lìa cành là chấm dứt sự sống, xác lá rơi xuống đất chịu sự phân hủy. Nhưng trong bài thơ này hành trình ấy không là sự hủy diệt mà chỉ là một chuyến đi rồi sẽ trở về. Tạm biệt nhé trời xanh, em về thăm đất mẹ để được mẹ yêu thương tiếp thêm sinh lực, rồi em sẽ trở lại. Một chồi xanh mơn lớn lên thành chiếc lá, khỏe khoắn trẻ trung đón nắng ban mai, chào tái ngộ trời xanh. Thật vậy câu kết đã nói lên điều vi diệu ấy: Đủ duyên lại vận hành.

    Tôi không ghi tên tác giả ngay dưới bài thơ để chúng ta cảm nhận hết vẻ đẹp của một bài thơ thuần túy, không bị ám thị bởi hệ ý thức người sáng tác. Nhưng câu kết bài thơ thể hiện rất rõ ngôn ngữ ý niệm Phật pháp. Vâng đây là bài thi kệ của thầy Thích Minh Mẫn, một vị Giáo thọ Làng Mai, nước Pháp, thuộc Tăng đoàn của thiền sư Thích Nhất Hạnh. Bài thơ được thầy Minh Mẫn cảm hứng sáng tác vào mùa thu năm 2006 sáng ngời tinh thần giải thoát của đạo Phật. Hình ảnh chiếc lá rơi được Thầy thể hiện sáng tạo giàu sức sống. Theo Đạo Phật, mọi pháp đều do duyên hợp mà thành. Không có gì sinh ra mà không mất đi,  chỉ biểu hiện ở dạng này hay dạng khác, vạn sự do tùy duyên mà thành. Sự sống không mất đi, sự sống luôn tiếp diễn khi ở dạng này khi ờ dạng khác(**) tạo thành vòng tuần hoàn Sinh - Diệt bất tận.  Đời chỉ là cõi tạm, xác thân là giả lập hư ảo. Đối với người thấm nhuần giáo lý đạo Phật cái chết thật nhẹ nhàng, họ an nhiên đón nhận.

  Thầy Thích Minh Mẫn mượn hình ảnh chiếc lá lìa cành để chuyển tải thông điệp của đạo Phật về lẽ Tồn - Vong Sinh - Diệt bằng ngôn ngữ thơ giàu cảm xúc và thật thuyết phục. Đọc thơ ta thêm yêu quí cuộc đời, hiểu được qui luật muôn đời, mạch nguồn sự sống.

    Xin nói thêm, bài thơ”Tiếng thu” của nhà thơ Lưu Trọng Lưu được đưa vào đầu bài viết chủ ý để thấy được sự tương phản thẩm mỹ về hình ảnh chiếc lá, hoàn toàn tôi không có ý so sánh sự hay dở hay cao thấp giữa hai bài thơ. Mỗi bài thơ đều có dời sống riêng giá trị thưởng ngoạn cũng khác nhau. “Tiếng thu” cảm xúc hướng về dời sống nhân thế. Thơ thầy Minh Mẫn cảm xúc hướng đến đời sống tâm linh. Mỗi tác phẩm có giá trị nghệ thuật dù nhân thế hay tâm linh đều quí cho con người./.

                                                                      

 Chú thích: 

(*)            * Tiếng thu

      Em không nghe mùa thu

      Dưới trăng mờ thổn thức ?

      Em không nghe rạo rực

      Hình ảnh kẻ chinh phu

      Trong lòng người cô phụ

      Em không nghe rừng thu

      Lá thu kêu xào xạc,

      Con nai vàng ngơ ngác

      Đạp trên lá vàng khô./.

               Lưu Trọng Lư

     

(**) Những thông tin về bài thơ và kiến giải về đạo Phật được chị GàCon giúp.

                   Phương Danh 

,

Tao ngộ

 

    Tao ngộ
      “ - Internet mông lung hư ảo
      Diệu kỳ, mình gặp nhau. ”
      Từ nửa vòng trái đất
      Người về mùa Vu lan
      Ngày tao ngộ 
      nhìn nhau như thân thiết bao giờ. 

      Đưa em viếng ngôi chùa cổ kính
      Đức Phật nằm an lạc trên cao
      Hiển hiện giữa trời xanh mây trắng
      Em cúi đầu chắp tay, chiêm bái. 
      Cội tha-la hoa vô-ưu đang nở 
      Nhớ câu thơ trên blog thuở nào.
      Đưa em vào lễ Phật,
      Khói trầm hương phảng phất
      Em quì thành tâm khấn nguyện
      Bên đài sen dâng hương. 
                          
      Ta gặp nhau thật là bình dị
      Đồi tích Phật hàn huyên tâm sự
      Uống nước dừa thanh mát vị quê hương 
      Tiệc chay mùa an cư kiết hạ 
      Duyên lành đón khách ly hương.

      Tiễn em lên xe 
      Không hẹn ngày gặp lại
      Bất ngờ em cầm tay 
      Chuyền trao vòng hạt niệm 
      Bồi hồi tôi đứng lặng  
      Xe vụt qua xa dần  
      Khoảnh khắc là mãi.../.  

                  Phương Danh

                                             

Trở lại câu lạc bộ

Trở lại câu lạc bộ

     Những tưởng tôi đã rời xa câu lạc bộ không ngày trở lại. Ngày ấy, khoảng bảy năm, cơn đau tim bất ngờ ập đến ngỡ phải từ giã anh em, từ giã cõi đời. May mắn phần số chưa hết tôi qua cơn nguy kịch, nhưng phải sống những ngày tháng thoi thóp chờ đợi ngày ra đi. Lúc ấy cơ thể tôi suy kiệt đến thảm hại, anh em đến thăm ai cũng lắc đầu.

   Bảy năm ròng tôi chiến đấu quyết liệt với bệnh đau, khi hy vọng lúc tuyệt vọng theo từng diễn biến thất thường của bệnh. Nhờ bác sĩ tận tâm, tuy khám diện Bảo hiểm y tế tôi vẫn được điều trị tích cực. Phần cũng nhờ tôi tìm hiểu nghiên cứu các phương pháp rèn luyện năng lực tinh thần, tôi kiên trì thiển định tĩnh tâm. Rồi mỗi sáng ở nhà tự tập những bài thể dục dưỡng sinh. Tất cả đã giúp tôi phục hồi thể lực, bệnh tim tuy không hết nhưng sức khỏe dần ổn định.

   Tôi trở lại câu lạc bộ trong niềm vui khôn tả như được hồi sinh. Một sự hồi sinh tinh thần, tôi không còn bi quan ám ảnh về bệnh tật, về cái chết nữa, dù bây giờ mắc thêm vài căn bệnh mãn tính nguy hiểm. Tôi thấu hiểu qui luật đời người, - Sinh - Lão - Bệnh - Tử, nên chấp nhận hoàn cảnh an nhiên mọi sự. Tôi vẫn tiếp tục chiến đấu với bệnh, luôn tìm hiểu cập nhật kiến thức về sức khỏe, tích cực điều trị, sống đời dưỡng sinh vui cùng anh em trong câu lạc bộ.

    Câu lạc bộ tôi nói đấy là câu lạc bộ dưỡng sinh của một khu phố. Một Câu lạc bộ đúng với nghĩa dưỡng sinh nhất. Là nơi một số người lớn tuổi đến rèn luyện sức khỏe. Mỗi sáng lúc năm giờ, mọi người tề tựu đông dủ, trong một giờ tập rất nhiều bài thể dục phù hợp nhẹ nhàng vận động toàn diện. Chúng tôi hăng say tập theo khẩu lệnh nhịp nhàng trên nền nhạc vui tươi thúc dục. 
   - Khởi đầu là những động tác khởi động, đánh thức từng bộ phận cơ thể. 
  - Tiếp theo là những bàì thể dục căn bản: Bài thể dục năm sáu động tác của Bs Nguyễn Văn Hưởng, kế tiếp nâng cao dần cường độ tập tiếp một bài gậy ngắn, xong tập đến hai bài gậy dài.
 Mọi cơ, mỗi cơ quan,các khớp xương đều vận động. Dòng máu nóng đầy dưỡng khí  buổi ban mai trong lành luân chuyển toàn thân đến từng tế bào, tiếp thêm năng lượng. Tập những bài thể dục căn bản thời gian khoảng 30 phút. Sau đó nghỉ ngơi thư giản khoảng 10 phút.
 Còn lại 20 pht chúng tôi luân phiên tập những bài bài khí công, thái cực quyền, voga, .... những động tác uyển chuyển như múa, thật chậm, thật nhẹ nhàng kết hợp điều hòa hơi thở, có tác dụng định tâm dưỡng khí tiếp thêm năng lượng.

  Những bài thể dục dưỡng sinh được nghiên cứu phù hợp với tâm sinh lý, sức khoẻ người lớn tuổi,khoa học hiệu quả. Có huấn luyện viên chuyên nghiệp  hướng dẫn. Ban chủ nhiệm, những anh chị đi trước, là những ngưởi nhiệt tình, giỏi kỹ thuật luôn tận tâm hướng dẫn, chỉnh sửa những động tác sai.

    Không chỉ tập thể dục, câu lạc bộ còn những hoạt động bổ ích khác như ca hát, đọc báo, du lịch, hội diễn,công tác xã hội,v.v… Trong câu lạc bộ khi anh em bị bệnh hoặc gặp hoàn cảnh khó khăn, anh em đến thăm động viên giúp đở. 
Xong giờ thể dục chúng tôi còn quyến luyến rủ nhau đến quán uống cà phê ăn sáng thật đông vui, hằng mấy mươi người riêng một góc quán, khi thì tự trả khi thì được người chiêu đãi. Câu lạc bộ có những người rộng rãi thích bao anh em như thế. Còn có  những MạnhThường Quân hào phóng tài trợ tiền đi du lịch hoặc mỗi năm trang bị đồng phục dưỡng sinh cho cả câu lạc bộ, có thợ đến đo may vừa vặn từng người.

    Nhờ sống dưỡng sinh sức khỏe chúng tôi tăng lên, cơ thể nâng cao sức đề kháng, giảm được bệnh đau. Những bệnh mãn tính như tim mạch, tiểu đường, thoái hóa đốt sống, thấp khớp,v.v…tuy không hết nhưng cũng dần được cải thiện, giảm được sự tiến triển của bệnh, giảm dần cơn đau hành hạ sống an vui với bệnh tật.

  Chúng tôi xây dựng được một tập thể gắn bó yêu thương, cùng giúp nhau rèn luyện thân thể, sống lạc quan yêu đời, động viên nhau chiến đấu với bệnh tật với tuổi già. Câu lạc bộ là một tập thể nhiều thành phần, ở nhiều lứa tuổi khác nhau, không phân biệt giàu nghèo hay địa vị xã hội, không phân biệt tôn giáo,… sống với mục đích dưỡng sinh là chính. Có thể nói câu lạc bộ là gia đình thứ hai, là mái ấm chung ai cũng muốn góp bàn tay vun đắp. Có nhiều anh chị đã gắn bó mười mấy mấy năm, từ ngày thành lập, tuy tuổi đã cao nhưng vẫn còn khỏe, tâm hồn trẻ trung yêu đời, luôn làm nồng cốt trong mọi phong trào, là tấm gương để mọi người rèn luyện.

    Thể dục dưỡng sinh mang tính tập thể cộng đồng.Tuy thuần thục tất cả các bài thể dục nhưng không ai muốn ở nhà tự tập một mình. Chính không gian tập thể là nguồn động viên tinh thần để mỗi người tìm thấy nguồn vui sống trong từng động tác thể dục. Niềm vui tiếng cười, những lời động viên thăm hỏi, những chuyện trò tâm sự san sẻ buồn vui, đã gắn kết chúng tôi thành một tập thể yêu thương như anh em trong một gia đình. Tất cả đều dựa trên nguyên tắc tư giác tự nguyện, không điều lệ tôn chỉ, không trói buộc ai điều gì. Câu lạc bộ đã có truyền thống mười bảy năm như thế./.

                                                                            Phương Danh

Đừng bao giờ từ bỏ người mà bạn yêu thương

Bạn Kim đã gởi một câu chuyện cảm động và ý nghĩa:

Đừng bao giờ từ bỏ những người mà bạn yêu thương

       

      Ở Nhật xảy ra một câu chuyện có thực 100% như thế này: Có một người vì muốn sửa lại nhà nên dỡ tường ra; tường nhà kiểu kiến trúc Nhật thường để một tấm gỗ ở giữa, hai bên  trát xi măng,nhưng thực chất bên trong để  rỗng.

       Khi anh ta dỡ tường ra, phát hiện có một chú thạch sùng đang ngủ ở trong đó, đuôi nó bị đóng vào  tường bởi một chiếc đinh được đóng từ ngoài vào trong. Anh  này thấy tình cảnh đó vừa thấy thương thạch sùng vừa thấy tò  mò, anh ta chăm chú quan sát chiếc  đinh, trời ạ! đây là chiếc đinh được đóng khi xây nhà 10 năm trước.

       Rút cục là có chuyện gì thế  này nhỉ? Chú  thạch sùng này đã mặc kẹt trên tường mà vẫn sống được trọn 10 năm! Sống được 10 năm trong bức tường tối, thật không đơn giản chút  nào. Có gì đó bất thường  thì phải? Anh ta tiếp tục tục nghĩ ngợi, đuôi nó bị đóng chặt, không thể xê dịch được, thế nó đã sống được nhờ vào điều gì mười năm qua? Anh ta quyết định chưa sửa công trình của mình vội, muốn quan sát xem chú thạch  sùng này  đã ăn gì.

        Anh  muốn nghiên cứu tìm hiểu xem sao.

       Một lát sau, không biết từ đầu bò ra một chú thạch sùng khác, miệng nó ngoặm miếng thức ăn… ồ! Anh ta lặng người đi. Thế này là sao nhỉ? Vì một bạn thạch sùng bị đinh đóng vào đuôi không thể đi lại được, một bạn thạch sùng khác đã kiếm tìm thức ăn mớm cho bạn trong suốt mười năm qua. Tôi xúc động vô cùng và thực sự cũng không nghĩ thêm về mối quan hệ của chúng nữa.

       Các bạn ạ, cùng với sự phổ cập của máy tính trong xã hội con người, tốc độ những thông tin mà chúng ta có được từ người thân, bạn hữu, đồng nghiệp, … ngày một nhanh hơn, nhưng khoảng cách giữa con người với con người chúng ta với nhau phải chăng cũng ngày một gần nhau hơn!? …

          Cho nên đừng bao giờ từ bỏ những người mà chúng ta yêu thương nhé!

                                                                 Không rõ tác giả

                                                                 Nguyễn văn Kim